Tkanki roślin dzieli się ze względu na wykonywane przez nie funkcje na następujące grupy:
- okrywające (epiderma, korek)
- mechaniczne (sklerenchyma, kolenchyma)
- asymilacyjne (chlorenchyma)
- chłonne (ryzoderma, welamen)
- przewodzące (ksylem, floem)
- magazynujące (tkanka parenchymatyczna magazynująca)
- zasadnicze (parenchyma podstawowa)
- twórcze (merystem wierzchołkowy, kambium, fellogen)
- wydzielnicze (włosy gruczołowe, przewody żywiczne)
- wentylacyjne (aerenchyma)
Epiderma – pierwotna okrywająca tkanka roślin wyższych. Komórki epidermy ściśle przylegają do siebie (bez przestrzeni międzykomórkowych), a ich ściany, skierowane na zewnątrz, są pogrubione. Na zewnątrz epiderma pokryta jest warstwą niekomórkową – kutikulą. Kutikula składa się z substancji woskopodobnych i odgrywa ważną rolę w ochronie rośliny przed nadmiernym parowaniem. Wtórna tkanka okrywająca roślin wyższych – to korek. Korek (zwany również fellemą) powstaje w wyniku działania tak zwanego kambium korkotwórczego (lub fellogenu).
Istnieją dwie wyspecjalizowane mechaniczne tkanki roślin wyższych – sklerenchyma i kolenchyma:
| Tkanka | Typ | Cecha |
|---|---|---|
| Sklerenchyma | Martwa | Sztywne ściany |
| Kolenchyma | Żywa | Żywe komórki |
Chlorenchyma – fotosyntezująca tkanka, która ma zielony kolor dzięki dużej ilości chloroplastów. Ryzoderma (epiblema) – wyspecjalizowana tkanka chłonna, pokrywająca korzenie roślin. Welamen – wielowarstwowa tkanka, składająca się z martwych komórek, zdolna wchłaniać wodę z wilgotnego powietrza. Ksylem to złożona tkanka, która przewodzi wodę z rozpuszczonymi substancjami mineralnymi od korzeni do reszty rośliny. Floem transportuje roztwór substancji odżywczych, powstałych w wyniku fotosyntezy.
Tkanki magazynujące roślin wyższych przechowują skrobię, które odkłada się w amyloplastach. Parenchyma podstawowa – to niespecjalizowana strukturalna tkanka, która może specjalistycznie wykonywać różne funkcje. Tkanki twórcze (merystemy) – to tkanki składające się z niezróżnicowanych komórek, które dzielą się i przekształcają w wyspecjalizowane tkanki. Tkanki sekrecyjne wydzielają różne substancje i mogą być zarówno egzogenne, jak i endogenne. Aerenchyma jest tkanką wentylacyjną, wykonującą funkcję przewietrzania.
Jakie 4 rodzaje tkanek istnieją?
Tkanki zwierzęce są zgrupowane w cztery podstawowe typy:
- łączna
- mięśniowa
- nerwowa
- nabłonkowa
Te typy tkanek są charakterystyczne dla wszystkich eumetazoa, ale ich budowa i pochodzenie embrionalne mogą się znacznie różnić w różnych grupach zwierząt.
Jakie są rodzaje tkanin?
Ze względu na przeznaczenie – tkanina do domowego użytku, odzieży, mebli itd.
- Na chłodniejsze dni – gęste, ciepłe tkaniny, np. flanela lub bawełna.
- Na lato – jedwab i wiskoza.
Ze względu na rodzaj splotu – płócienny, skośny, satynowy i atlasowy. Ze względu na pochodzenie – roślinne (bawełna, len) i zwierzęce (jedwab, wełna). Jednak najpopularniejsza klasyfikacja, znana nam wszystkim, to PODZIAŁ ZGODNIE Z TYPAMI MATERIAŁÓW. Tu wyróżnia się trzy duże kategorie tkanin: naturalne, sztuczne i syntetyczne.
TKANINY NATURALNE
Materiały dla tych tkanin są stworzone przez naturę, są ekologiczne i całkowicie nieszkodliwe. Ze względu na rodzaj materiału naturalne tkaniny dzielą się też na podgrupy:
- BAWEŁNIANE – bawełna, flanela, satyna, baika itp.
- TKANINY LNIANE
- WEŁNIANE – welur, tweed itp.
- JEDWABNE – atlas, organza itp.
TKANINY SZTUCZNE
Te tkaniny, choć stworzone chemicznie, są z naturalnych materiałów. Najbardziej rozpowszechnione sztuczne tkaniny to wiskoza, bambus, modal, octan i inne.
TKANINY SYNTETYCZNE
Najbardziej znane przykłady syntetyków to akryl, lycra, mikrofibra, poliester, nylon itp.
TKANINY MIESZANE – CZYM SĄ PLUSY?
Jakie funkcje pełnią tkanki ludzkie?
- Izolacyjna – oddziela środowisko od organizmu ludzkiego
- Ochronna – dzięki ścisłemu kontaktowi komórek
- Wydzielnicza – wydzielanie sekretu (gruczoły potowe)
- Wydalnicza – wydalanie różnych substancji (wydalanie moczu)
Funkcje tkanki nabłonkowej:
-
Okrywająca (warstwowy nabłonek rogowy skóry)
-
Izolacyjna – oddziela środowisko od organizmu ludzkiego
-
Ochronna – dzięki ścisłemu kontaktowi komórek
-
Wydzielnicza – wydzielanie sekretu (gruczoły potowe)
-
Wydalnicza – wydalanie różnych substancji (wydalanie moczu)
-
Wspierająca (wchodzi w skład szkieletu).
-
Ochronna (zapewnia ochronę organów wewnętrznych, np. żebra chronią płuca).
-
Krwotwórcza (czerwony szpik kostny produkuje komórki krwi).
-
Wspierająca (wchodzi w skład szkieletu).
-
Ochronna (chroni kości w miejscach ruchomych połączeń przed uszkodzeniem).
-
Transportowa – oddechowa (przenosi tlen i dwutlenek węgla).
-
Homeostatyczna (utrzymywanie stałości środowiska wewnętrznego).
-
Regulacyjna (synteza hormonów).
-
Ochronna (oczyszczanie komórek i tkanek z mikrobów, wirusów, toksyn, metabolitów).
Mięśnie gładkie kurczą się mimowolnie, czyli niezależnie od naszej woli.